BẢO TÀNG TÂY NINHhttps://baotang.tayninh.gov.vn/uploads/logo-btt_108_108.png
Thứ hai - 08/09/2025 07:42
Vừa qua từ ngày 05/9/2025 đến ngày 09/9/2025 tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng (TP. Hồ Chí Minh), Cục Di sản văn hóa đã tổ chức lớp đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn và nâng cao nghiệp vụ về công tác xây dựng nội dung trưng bày cho các bảo tàng, ban quản lý di tích khu vực phía Nam (từ Huế trở vào). Khóa học này được tổ chức theo Quyết định số 2465/QĐ‑BVHTTDL do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành ngày 15 tháng 7 năm 2025.
Giảng viên và các viên tham gia lớp học
Khóa học hướng đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ "hạt nhân" về chuyên môn trưng bày, bồi dưỡng và trang bị kiến thức xây dựng nội dung trưng bày di sản văn hóa (bao gồm: di vật, cổ vật, di sản tư liệu và văn hóa phi vật thể) nhằm hướng tới nâng cao năng lực làm việc cho các bảo tàng, trung tâm bảo tồn và ban quản lý di tích ở địa phương. Đồng thời góp phần tạo môi trường liên kết, trao đổi kinh nghiệm học tập giữa các đơn vị, thúc đẩy phát huy giá trị di sản văn hóa hiệu quả hơn. Tham gia hướng dẫn là đội ngũ chuyên gia tâm huyết, có nhiều kinh nghiệm, bao gồm những tiến sĩ và giáo sư đầu ngành trong lĩnh vực trưng bày như: TS. Lê Thị Minh Lý - Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam; PGS. TS. Nguyễn Văn Huy - Giám đốc Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên. Đặc biệt còn có sự góp mặt của một số chuyên gia đến từ Ý điều này không chỉ khẳng định tầm vóc quốc tế của chương trình mà còn tạo ra môi trường đào tạo đa chiều, nơi giao thoa giữa lý thuyết với thực tiễn phong phú. Sự hiện diện của các học giả trong và ngoài nước đã góp phần làm phong phú thêm góc nhìn và phương pháp tiếp cận trong xây dựng nội dung trưng bày, giúp khóa học trở thành một hành trình chuyên sâu, giàu cảm hứng và đắt giá về mặt chuyên môn. Học viên của khóa đào tạo không chỉ được tiếp cận hệ thống lý thuyết bài bản, mà còn được trang bị bộ kỹ năng toàn diện, bao gồm: Lập kế hoạch và xây dựng nội dung trưng bày: cách phát triển đề cương trưng bày từ việc xác định ý tưởng trung tâm, chủ đề chuyên đề, đến việc chuẩn bị tài liệu, lựa chọn hiện vật, xác định đối tượng khách tham quan (từ học sinh, sinh viên, đến du khách trong nước và quốc tế). Chọn hình ảnh và câu chuyện: học viên được hướng dẫn khai thác hình ảnh có giá trị cảm xúc và thông tin cao, đồng thời sáng tạo chú thích cô đọng, sinh động để dẫn dắt người xem vào câu chuyện lịch sử. Nhấn mạnh vai trò của việc “Xây dựng khung cảm xúc cho lộ trình tham quan trưng bày - kết nối hiện vật và diễn giải di sản văn hóa”. Phát triển nội dung để tăng tính trải nghiệm và tương tác: Nhấn mạnh tầm quan trọng của ứng dụng công nghệ trong trưng bày, từ hệ thống thuyết minh tự động, màn hình tương tác 3D đến trình chiếu Hologram nhằm tạo ra trải nghiệm trưng bày hiện đại và hấp dẫn cho khách tham quan. Một điểm nhấn quan trọng của khóa đào tạo là chuyến khảo sát thực tế tại nhiều bảo tàng như: Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Bảo tàng Tôn Đức Thắng, cùng một số bảo tàng hiện thu hút lượng lớn khách tham quan. Tại đây, học viên được mở rộng trải nghiệm chuyên môn một cách sinh động và thực tiễn, giúp hiểu rõ hơn các phương pháp truyền tải nội dung trưng bày hiệu quả. Thông quá đó, học viên và giảng viên đã cùng nhau trao đổi, chia sẽ những kinh nghiệm trong quá trình trưng bày. Thực hành xây dựng cấu trúc khung trưng bày chuyên đề và phát triển nội dung chi tiết phù hợp với chủ đề đã chọn. Đây là cơ hội thúc đẩy việc ứng dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn, tạo nên hiệu quả đào tạo bền vững và sâu sắc. Sau chuyến khảo sát nhiều học viên đã mạnh dạn chia sẻ những ý tưởng sáng tạo mong muốn áp dụng tại bảo tàng ở địa phương, đề xuất các mô hình trưng bày chuyên đề mang đậm dấu ấn cá nhân, đặc trưng vùng miền. Các ý tưởng này được các chuyên gia tiếp nhận và tham gia đóng góp ý kiến thẳng thắn đầy chuyên nghiệp để gợi mở thêm cách phát triển nội dung, triển khai thực tế một cách hợp lý và khả thi. Chính nhờ đó, các ý tưởng dù ban đầu chỉ là sơ khởi đã dần được tinh chỉnh, hoàn thiện theo hướng có thể triển khai thực tế giúp học viên cảm thấy rõ hơn lộ trình đưa ý tưởng vào thực hành. Trải qua 5 ngày đào tạo trong không khí nghiêm túc và cầu thị, các cán bộ từ Bảo tàng tỉnh Tây Ninh cùng các đơn vị tham gia ở khu vực phía Nam đã ghi nhận tiến bộ rõ rệt trong kiến thức lẫn kỹ năng. Bên cạnh tiếp thu các quy trình xây dựng nội dung trưng bày, kỹ năng lên đề cương, lập kế hoạch…còn mạnh dạn chia sẻ nhiều ý tưởng sáng tạo để áp dụng vào bảo tàng địa phương. Qua đó, cho thấy khóa học thực sự phát huy được vai trò là “tiền đề” giúp khơi dậy cảm hứng sáng tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho học viên. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn đổi mới mạnh mẽ và hội nhập sâu rộng, công tác trưng bày càng trở nên then chốt hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là phương tiện bảo tồn và chuyển tải di sản văn hóa, mà còn là cầu nối tinh thần-giúp cộng đồng cảm nhận giá trị lịch sử, giáo dục thế hệ trẻ và truyền cảm hứng sáng tạo. Từ đây, các cán bộ ở bảo tàng sẽ bước vào giai đoạn chuyển giao và triển khai tại cơ sở của mình, với định hướng rõ ràng nhằm xây dựng mô hình trưng bày thu hút công chúng để phát huy giá trị di sản văn hóa một cách sâu sắc và bền vững. Và chính tại thời điểm này, công tác trưng bày cần được chú trọng hơn bao giờ hết, để thực sự tỏa sáng, góp phần vun đắp văn hóa và giá trị chung cho xã hội.